Ψυχρή αλυσίδα, φλέγον εγχείρημα

Στο ειδικότερο θέμα του εμβολιασμού η Ελλάδα έχει την τύχη του σχετικά μικρού γεωγραφικού και πληθυσμιακού μεγέθους. Είναι όμως έτοιμη;

Το διεθνές όνομα της εφοδιαστικής, logistics, φαινομενικά προέρχεται από τη λογ(ιστ)ική. Παρά τον σημαντικό όμως ρόλο της ορθολογικής οργάνωσης, η ευρέως παραδεκτή ετυμολογική ρίζα είναι από τα γαλλικά. Ο Βαρώνος Ζομινί, στρατηγός του Ναπολέοντα στον 19ο αιώνα, αναγόρευσε σε «τέχνη» την οργάνωση λειτουργίας ενός στρατεύματος, για την οποία υπεύθυνοι ήταν παλαιότερα οι αξιωματικοί με το όνομα maréchal de logis, ένα είδος βαθμοφόρου αρμόδιου για το κατάλυμα (αυτό σημαίνει logis) και γενικότερα την «επιμελητεία». Με τα χρόνια, η «τέχνη» έγινε επιστήμη και -όπως και τα γνωστικά πεδία μηχανικών και άλλων ειδικοτήτων- ξέφυγε από τα στενά όρια του στρατού. Οι αρχές που διέπουν την διάθεση και μεταφορά μέσων υποστήριξης αποτελούν γέφυρα ανάμεσα στη στρατηγική και την τακτική: όχι μόνο στον πόλεμο αλλά και στις επιχειρηματικές και άλλες «ειρηνικές» δραστηριότητες.

Το 2021 συμπληρώνονται δύο αιώνες, τόσο από τον θάνατο του Βοναπάρτη όσο και από την ελληνική επανάσταση. Κανονικά αυτή η επέτειος προβλεπόταν να γιορταστεί ως ευκαιρία αναδρομής στα διακόσια χρόνια του σύγχρονου κράτους, με αναφορές στα μεγάλα γεγονότα που το σημάδεψαν, πολεμικά και ειρηνικά. Σε πρόσφατο κείμενό του στην Καθημερινή, ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος διάλεξε ένα γεγονός από κάθε είδος -και συγκεκριμένα την εκστρατεία του 1940 και τη διοργάνωση των Ολυμπιακών του 2004- για να τα συγκρίνει με το μεγάλο οργανωτικό εγχείρημα του 2021. Και ως τέτοιο εγχείρημα δεν εννοούσε την επιτροπή με επικεφαλής την κυρία Αγγελοπούλου.

Η παγκόσμια αλλά και εθνική προσπάθεια για τον ταχύτερο και αρτιότερο δυνατό εμβολιασμό του κοινού (στην οποία αναφερόταν ο αρθρογράφος) είναι, πράγματι, μια συντονισμένη δράση «εφοδιαστικής αλυσίδας» σε πολύ μεγάλη κλίμακα. Όπως κάθε τέτοια επιχείρηση, απαιτεί τον συνδυασμό αποτελεσματικής αποθήκευσης και μεταφοράς, εξασφάλιση κατάλληλων περιβαλλοντικών συνθηκών, και την ενημερωμένη διαχείριση της διαδικασίας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, υπάρχουν έξι παράγοντες που πρέπει να προσέχονται διαρκώς στη διαχείριση της αλυσίδας: προϊόν, ποσότητα, κατάσταση, τόπος, χρόνος και κόστος. Ένα δεύτερο εξάρι χρησιμοποιείται επιπροσθέτως από αρκετούς στα logistics. Οι ειδικοί του χώρου γνωρίζουν τις διεργασίες «6σ» (Six Sigma, διεθνώς) -βασισμένες στη θεωρία ότι διασφαλίζεται πρακτικά 100% αποδεκτών αποτελεσμάτων, όταν η μεταβλητή που μας ενδιαφέρει παίρνει τιμές που διαφέρουν από τον μέσο όρο μεταξύ -3σ έως +3σ (εξ ού και το εύρος, ίσο με 6σ), όπου «3σ» το τριπλάσιο του στατιστικού μεγέθους της τυπικής απόκλισης.

Παρά την αναγκαία εμβάθυνση της επιστήμης στα μαθηματικά, το ζήτημα του μαζικού εμβολιασμού μετ