Χριστουγεννιάτικα και Πρωτοχρονιάτικα έθιμα ανά την Ελλάδα και τον κόσμο


Οι περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο γιορτάζουν τα Χριστούγεννα και τον ερχομό της καινούριας χρονιάς με σαμπάνια, χορό και φιλώντας τους αγαπημένους τους την Πρωτοχρονιά, όταν το ρολόι σημάνει μεσάνυχτα. 

Σε πολλές χώρες του κόσμου, οι κάτοικοι υποδέχονται με διαφορετικό τρόπο τον ερχομό του καινούριου έτους και οι παραδόσεις διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Όλες, βέβαια, έχουν ως κοινό παρονομαστή την ελπίδα για καλύτερη τύχη τη χρονιά που έρχεται. 

Ελλάδα

Η κρεμμύδα είναι ένα φυτό το οποίο οι αρχαίοι Έλληνες το θεωρούσαν σύμβολο της αναγέννησης και της υγείας. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας συνηθίζεται να τοποθετείται μία κρεμμύδα έξω από το σπίτι την παραμονή του νέου έτους. Ανήμερα Πρωτοχρονιάς, ο πατέρας ή η μητέρα της οικογενείας χτυπάει με την κρεμμύδα τα κεφάλια των μελών της οικογένειας για να τα ξυπνήσει ώστε να πάνε στη Θεία Λειτουργία του Αγίου Βασιλείου. Έπειτα την κρεμάνε σε κάποιο μέρος του σπιτιού για να έχουν καλή τύχη όλο το χρόνο.  Το ρόδι εδώ και χιλιάδες χρόνια θεωρείται από διάφορους πολιτισμούς ως το σύμβολο της γονιμότητας, της αφθονίας αλλά και της καλοτυχίας. Οι αρχαίοι Έλληνες πριν μπουν στην καινούρια τους κατοικία συνήθιζαν να σπάνε στο κατώφλι του σπιτιού ένα ρόδι. Το σπάσιμο όμως του ροδιού γίνεται κατά βάση την Πρωτοχρονιά. Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας συνηθίζουν να σπάνε το ρόδι αμέσως μόλις μπει το νέο έτος. Αφού γίνει η καθιερωμένη ανταλλαγή ευχών ο νοικοκύρης του σπιτιού η κάποιο μέλος της οικογένειας που θεωρείται τυχερό σπάει το ρόδι και μετά μπαίνουν όλοι στο σπίτι με το δεξί πόδι. Τα πιο διάσημα έθιμα της χώρας μας που πραγματοποιούνται αυτές τις γιορτινές μέρες είναι:

Στη Θράκη, οι Σαρακατσάνες εξακολουθούν να ζυμώνουν την “Χριστόκλουρα”. Στρογγυλή κουλούρα με διάφορα σχέδια, που αναπαριστούν συνήθειες από το παρελθόν όπως στάνη, στρούγκα και άλλα. Της βάζουν μέλι και την τρώνε όλοι μαζί περιμένοντας την γέννηση του Χριστού.

Ένα ακόμα έθιμο είναι και οι “Μπαμουσιαραίοι”. Την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων, δύο

άντρες μεταμφιέζονται ο ένας σε Μπαμουσιαραίο και ο άλλος στην γυναίκα του. Ο Μπαμπουσιαραίος φορά μία νεροκολοκύθα στο πρόσωπο που της έχει ανοίξει τρύπες για μάτια και στόμα, προβιές προβάτων, και κρεμασμένα κουδούνια στην μέση. Οργανοπαίκτες με νταούλια, ζουρνάδες και γκάιντες τους συνοδεύουν και με την έντονη μουσική τους ξεσηκώνουν το χωριό.

Στην Μακεδονία, ο νοικοκύρης του σπιτιού διαλέγει από το χωράφι του το πιο γερό κλαδί ελιάς ή πεύκου και το τοποθετεί στο τζάκι του σπιτιού. Το ξύλο αυτό που ονομάζεται και “Χριστόξυλο” καίγεται για όλο το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων (από την μέρα δηλαδή των Χριστουγέννων μέχρι και τα Φώτα). Κατά την παράδοση το κάψιμο του Χριστόξυλου, βοηθά το Χριστό να ζεσταίνεται στην φάτνη της Βηθλεέμ. Ο κάθε Μακεδόνας προσπαθεί να καίγεται το Χριστόξυλο του σπιτιού του μέχρι και τα Φώτα.

Στην Πέλλα, αναβιώνει ακόμα και σήμερα το έθιμο της “Κόλιντα Μπάμπω”. Οι κάτοικοι της περιοχής το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου ανάβουν φωτιές, φωνάζοντας “Κόλιντα Μπάμπω” που σημαίνει “σφάζουν, γιαγιά”. Αυτό είναι ένα έθιμο που αναπαριστά την σφαγή των αρσενικών νηπίων από τον Ηρώδη. Έτσι η φωτιά ενημερώνει τους κατοίκους να προφυλαχθούν όχι μόνο από τον βασιλιά Ηρώδη, αλλά και από τα κακά που ίσως επιφυλάσσει η νέα χρονιά.

Στην Θεσσαλία, το σημαντικότερο χριστουγεννιάτικο έθιμο είναι το σφάξιμο του γουρουνιού, η λεγόμενη “γουρουνοχαρά”. Η διαδικασία για την προετοιμασία και το σφάξιμο του γουρουνιού γίνεται με ιδιαίτερη φροντίδα. Για τα μεγαλόσωμα ζώα απαιτούνται 4-5 άνδρες. Μετά το γδάρσιμο, αρχίζει το κόψιμο του λίπους και στην συνέχεια το κόψιμο του κρέατος σε μικρά κομμάτια. Το λίπος λιώνεται και αποθηκεύεται σε μεγάλα δοχεία λαδιού για να χρησιμοποιηθεί αφού παγώσει από τις νοικοκυρές στα φαγητά τους κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Στις περισσότερες περιοχές της Θεσσαλίας, τα γουρούνια σφάζονται την ημέρα του Αγίου Στεφάνου στις 27 Δεκεμβρίου, γι’ αυτό και η γιορτή αυτή ονομάζεται Γρουνοστέφανος.


Τα πιο διάσημα έθιμα ανά τον κόσμο σε διάφορες χώρες που πραγματοποιούνται αυτές τις γιορτινές μέρες είναι:

Ισπανία 

Οι Ισπανοί τρώνε ένα σταφύλι για καθένα από τους δώδεκα κτύπους της αντίστροφης μέτρησης για τα μεσάνυχτα και κάνουν μια ευχή. Η παράδοση χρονολογείται από το 1895 όταν κάποιοι έμποροι σταφυλιών συνειδητοποίησαν ότι είχαν πλεόνασμα τρύγου και ξεκίνησαν την παράδοση για να προσελκύσουν περισσότερους πελάτες. 

Βέλγιο 

Στο Βέλγιο τα παιδιά ακολουθούν το έθιμο που τα θέλει να γράφουν γράμματα στους γονείς ή στους νονούς τους περιγράφοντας την σχέση τους με τους γονείς τους και τι περιμένουν από αυτούς για την καινούρια χρονιά. Διακοσμούν το γράμμα με ωραία αυτοκόλλητα που αναπαριστούν αγγέλους και χρωματιστά τριαντάφυλλα και τα διαβάζουν μπροστά στους γονείς του με την έλευση του καινούριου χρόνου. 

Δανία 

Οι Δανοί για να γιορτάσουν τον ερχομό του νέου έτους τρώνε στο τέλος του δείπνου ένα τεράστιο κέικ σε μορφή κώνου που είναι στολισμένο με πυροτεχνήματα και σημαίες. Το πιο περίεργο έθιμο τους είναι να σπάνε πιάτα στο κατώφλι του σπιτιού τους για να εξασφαλίσουν ότι θα έχουν πολλούς φίλους τη χρονιά που έρχεται. 


Ιαπωνία

Στην Ιαπωνία οι ναοί των Βουδιστών χτυπάνε την καμπάνα τους 108 φορές για να καλωσορίσουν την θεότητα που προστατεύει το νέο έτος. Οι Ιάπωνες πολίτες καθαρίζουν τα σπίτια τους και στέλνουν ευχαριστήριες κάρτες με ευχές σε όλους τους φίλους και συγγενείς. 

Εσθονία

Οι Εσθονοί έχουν σίγουρα ένα από τους πιο περίεργους τρόπους για να γιορτάσουν τον ερχομό του νέου έτους καθώς πιστεύουν ότι θα πρέπει να τρώνε επτά, εννέα ή δώδεκα γεύματα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Με κάθε γεύμα που καταναλώνουν, πιστεύουν ότι αποκτούν την αντοχή και τη δύναμη πολλών αντρών για το νέο έτος. Ωστόσο δεν τρώνε όλο το φαγητό και αφήνουν ένα μέρος του φαγητού στο πιάτο για τα πνεύματα των προγόνων που πιστεύουν ότι επισκέπτονται το σπίτι σε αυτές τις γιορτινές ημέρες. 

Φιλανδία

Στη Φιλανδία καίνε ένα κομμάτι κασσίτερο σε ένα μικρό τηγάνι της κουζίνας και μετά το ρίχνουν σε ένα κουβά γεμάτο με κρύο νερό. Η άμορφη μάζα του κασσίτερου συλλέγεται και εξετάζεται υπό το φως των κεριών για να προβλεφθεί η τύχη του καθενός για την καινούρια χρονιά. 



Ιρλανδία 

Οι γυναίκες που είναι μόνες τους στην Ιρλανδία βάζουν κάτω από το προσκέφαλο τους κλαδάκια γκι το βράδυ της Πρωτοχρονιάς, με την ελπίδα ότι θα τους φέρει καλύτερη τύχη και ένα πιστό σύντροφο. Επίσης συμφωνά με την ιρλανδική δεισιδαιμονία πρέπει να προσέξουν ποίος τους κάνει ποδαρικό. Αν είναι ένας ψηλός μελαχρινός άντρας το νέο έτος θα είναι καλότυχο ενώ αν είναι μια κοκκινομάλλα γυναίκα, η καινούρια χρονιά θα είναι γεμάτη προβλήματα. 

Αργεντινή

Οι Αργεντίνοι πιστεύουν ότι αν φάνε φασόλια την παραμονή η επαγγελματική τους καριέρα θα φτάσει στα ύψη την καινούρια χρονιά. Επίσης σε κάποιες περιοχές συνηθίζουν να κάνουν βόλτα στη γειτονιά με μια βαλίτσα στο χέρι, θεωρώντας ότι με αυτό τον τρόπο θα ταξιδέψουν περισσότερο αυτή την χρονιά. 


Ισημερινός 

Στον Ισημερινό οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές έξω από τα σπίτια τους και καίνε ομοιώματα ανθρώπων που συμβολίζουν τις κακοτυχίες της προηγούμενης χρονιάς. Με τον ερχομό του καινούριου έτους η οικογένεια βγαίνει στο κατώφλι του σπιτιού και ανάβει τη φωτιά πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο η καινούρια χρονιά θα είναι η καλύτερη για κάθε μέλος της οικογένειας. 

Πηγή: patrasevents.gr / f-news.gr


Δείτε περισσότερα εδώ

21 views0 comments

© 2019 George Kalafatakis

Get Social

  • LinkedIn Social Icon
  • YouTube
  • Twitter Social Icon
  • Facebook Social Icon