Τι οδήγησε στην αποχώρηση του Ορούτς Ρέις-Το διπλωματικό παρασκήνιο


Η απόφαση της Άγκυρας να μην ανανεώσει τη NAVTEX των δραστηριοτήτων του «Ορούτς Ρέις», κυριολεκτικά λίγο πριν την εκπνοή της προηγούμενης, είναι αποτέλεσμα εντατικού διπλωματικού παρασκηνίου των τελευταίων ωρών. Παρότι συνιστά σαφή κίνηση αποκλιμάκωσης, απαιτείται νηφαλιότητα, διότι αν οι εξελίξεις προχωρήσουν όπως δρομολογούνται από το Βερολίνο, με την στήριξη της Ουάσιγκτον, τότε εισερχόμαστε σε μια μακρά περίοδο δύσκολων διαβουλεύσεων δίχως εγγυημένο αποτέλεσμα και με τον κίνδυνο αναζωπύρωσης της έντασης να είναι πάντα ορατός.

Τι ακριβώς συνέβη το τελευταίο 24ωρο; Οι εντατικές πιέσεις κυρίως από την πλευρά του Βερολίνου προς την Άγκυρα, οδήγησαν τελικά στην απόφαση των Τούρκων, λίγο πριν τις έξι χθες το απόγευμα, στην εντολή για αποχώρηση του ερευνητικού «Ορούτς Ρέις» αλλά και του στολίσκου των πολεμικών πλοίων που το συνόδευαν. Λίγο νωρίτερα χθες το απόγευμα, η Άγκυρα έγερνε προς την απόφαση να εκδώσει νέα NAVTEX που θα έφερνε το «Ορούτς Ρέις» κοντά στο Καστελόριζο, παρά τις πιέσεις του Βερολίνου για διατήρηση απόστασης μεγαλύτερης των 12 ναυτικών μιλίων (ν.μ.), από το ελληνικό ακριτικό νησί. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τη NAVTEX που εξέπνευσε χθες τα μεσάνυχτα, το «Ορούτς Ρέις» είχε φθάσει να δραστηριοποιείται ακόμη και 32 ν.μ. από το Καστελόριζο, ενώ στις επαφές τους με τους Γερμανούς, οι Τούρκοι εμφανιζόταν διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε περιοχή μεταξύ των 6 με 12 ν.μ., παρά τις περί του αντιθέτου εκκλήσεις.

Είναι απολύτως σαφές ότι το κλίμα που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται στην Ε.Ε. περί κυρώσεων κατά της Τουρκίας ήταν σημαντικό εργαλείο στα χέρια του Βερολίνου. Παρά τις αποκλίνουσες απόψεις (Γαλλία, Αυστρία πιο σκληρές και Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία πιο μετριοπαθείς), στην Άγκυρα διαμηνύθηκε ότι παραβίαση του δικαιώματος επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Καστελόριζο από τα 6 στα 12 ν.μ., μάλιστα με πολεμικά μέσα και την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου παρούσα στο ακριτικό νησί, θα δυσκόλευε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο από το να μη προχωρήσει σε δραστικές αποφάσεις κατά της Τουρκίας. Τελικά το «Ορούτς Ρέις» άρχισε να κινείται Βορειοανατολικά προς την Αττάλεια περί τις 18.00, αφού λίγο νωρίτερα ο στολίσκος των πολεμικών πλοίων που το συνόδευε, κινήθηκε προς τις ναυτικές βάσεις του Τουρκικού Ναυτικού. Παράλληλα και κάποιες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) άρχισαν να αποσύρονται από το Ανατολικό Αιγαίο.

Μέρος της πίεσης που ασκήθηκε προς την Άγκυρα προέρχεται και από την Ουάσιγκτον. Η παρουσία του Μάικ Πομπέο στη Λευκωσία χθες, μάλιστα αιφνιδιαστικά, την ημέρα που επρόκειτο να ανανεωθεί η Τουρκική NAVTEX είχε διπλό στόχο: πρώτο να στείλει σήμα στην Άγκυρα, δεύτερον, να ασκήσει πίεση και προς τους Κυπρίους. Η επίλυση του Κυπριακο